ประเด็นและแนวโน้มในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศทางการพยาบาล

                ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีสารสนเทศไม่ใช่จะมีอิทธิพลต่อนักสารสนเทศ นักวิทยาศาสตร์ วิศวกรและผู้อยู่ในแวดวงสารสนเทศเท่านั้น ในอนาคตเทคโนโลยีสารสนเทศจะมีอิทธิพลต่อทุกๆ คนภายในครอบครัว หน่วยงานต่างๆ รวมถึงโรงเรียน สถานศึกษา หรือแม้กระทั่งในโรงพยาบาล นอกจากคอมพิวเตอร์ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศจะกลายเป็นเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันเช่นเดียวกับ รถยนต์ ตู้เย็น เครื่องรับโทรทัศน์แล้วคอมพิวเตอร์จะรวมอยู่ในอุปกรณ์ดังกล่าวด้วย

                 ด้านการพยาบาลก็ได้มีการนำเอาระบบสารสนเทศเข้ามาประยุกต์ใช้ในการพยาบาลไม่ว่าจะเป็นการนำมาประยุกต์ใช้ทางคลินิก ซึ่งในการประเมิน เฝ้าระวัง สังเกตอาการ และบันทึกข้อมูลผู้ป่วย การประยุกต์ในชุมชน เช่น  ระบบที่มีการควบคุม การส่งข้อมูลเกี่ยวกับการเกิดโรค การะบาดของโรคต่างๆ การใช้ระบบสารสนเทศในการบริหารพยาบาลหรือใช้ในการทำวิจัยทางการพยาบาล จากตัวอย่างที่ได้กล่าวมาข้างต้น จะเห็นได้ว่าระบบสารสนเทศได้เข้ามามีบทบาทในแทบทุกๆภาคส่วนในงานด้านการพยาบาล จึงเป็นเหตุผลว่าแนวโน้มในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศทางการพยาบาลนั้นเพิ่มขึ้น จึงมีความจำเป็นอย่างมากที่จะต้องมีการพัฒนาด้านระบบสารสนเทศทางการพยาบาลให้มีความทันสมัย และรองรับกับนำมาใช้ในการปฏิบัติงานด้านการพยาบาล

1.ทิศทางการพัฒนาสารสนเทศทางการพยาบาล

1.1 พยาบาลสารสนเทศ และพยาบาลเพิ่มสมรรถนะด้านการใช้เทคโนโลยีและการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อนำมาใช้ประโยชน์

1.2 ระบบสารสนเทศทางการพยาบาลที่เชื่อมโยงในแต่ละระดับของข้อมูล(หน่วยงาน โรงพยาบาล จังหวัด ส่วนกลาง)

 1.3 การนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในระบบการปรึกษางานการพยาบาลทั้งระบบพยาบาลปรึกษาพยาบาลเฉพาะทาง และระบบผู้ป่วย/ประชาชนปรึกษาพยาบาล

1.4 การนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ประโยชน์ให้ประชาชนได้มีโอกาสเข้าถึงข้อมูลด้านการพยาบาลเพิ่มมากขึ้น

รูปแบบสารสนเทศทางการพยาบาล

แบ่งเป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

       1. สำหรับให้การพยาบาลผู้ป่วยโดยตรง เมื่อผู้ป่วย/ญาติ มารับบริการ

ระบบฐานข้อมูล เช่น ประวัติผู้ป่วย ทางเวชระเบียน

ระบบเครือข่ายสื่อสาร เช่น e- document, intranet, e-mail.

       2.สำหรับให้การพยาบาลผู้ป่วยทางอ้อม      

เพื่อพัฒนาคุณภาพบริการฐานข้อมูลที่เกี่ยวกับผู้ป่วย และการพยาบาล

ระบบเครือข่ายทางการพยาบาล

ระบบปัญญาเทียม เช่น โปรแกรมช่วยสอนความรู้ (CAI : Computer Assisted Instruction) หรือสาระที่เกี่ยวกับสุขภาพสำหรับพยาบาล และผู้ที่มารับบริการ

ระบบสารสนเทศทางการพยาบาล (Nursing information system: NIS)

 เป็นระบบสารสนเทศย่อยภายใต้ระบบสารสนเทศโรงพยาบาล   แบ่งเป็น 4 ประเภท ดังนี้

- งานปฏิบัติทางการพยาบาล

- งานบริหารทางการพยาบาล

- งานวิจัยทางการพยาบาล

- งานการศึกษาทางการพยาบาล

- งานบริหารทางการพยาบาล

               เป็นการใช้สารสนเทศมาช่วยในการสนับสนุนการตัดสินใจในการทำงานทุกขั้นตอน เช่น การจำแนกกลุ่มผู้ป่วย ประเภทผู้ป่วย การจัดอัตรากำลัง งานบริหารงานบุคคล อัตราเงินเดือน การเงิน งบประมาณ

ระบบข้อมูลทางการพยาบาล

               เมื่อพยาบาลให้การดูแลผู้ป่วย ควรมีการจัดเก็บข้อมูลทางการพยาบาลไว้ในคอมพิวเตอร์อย่างเป็นระบบเพื่อนำมาใช้ในการวางแผนในการให้การพยาบาล

เพื่อนำข้อมูลที่บันทึกมาวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้น แนวโน้มของการเกิดปัญหา (เรื่องของระบาดวิทยา) เพื่อพัฒนาคุณภาพการให้การพยาบาลเป็นการเก็บข้อมูลไปเรื่อย ๆ และมีการนำข้อมูลกลับมาใช้เป็น ระยะๆICNPRคือระบบการประสมประสานคำสำหรับการปฏิบัติพยาบาล(การวินิจฉัย,กิจกรรมการพยาบาลและผลลัพธ์ทางการพยาบาลที่จะเอื้อต่อการcrossmap คำต่างๆทางการพยาบาลในทุกระบบจำแนกที่มีอยู่และคำท้องถิ่น

ICNPR ประกอบด้วย

       1.ระบบจำแนกข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล Nursing Phenomena

       2. ระบบจำแนกกิจกรรมการพยาบาล Nursing Actions or Nursing Interventions

       3. ระบบที่จำแนกผลลัพธ์ทางการพยาบาล Nursing Outcomes

ด้านปฏิบัติการพยาบาล

              การนำระบบสารสนเทศมาใช้ในการวางแผนการพยาบาล การบันทึกทางการพยาบาล การจัดทำมาตรฐานทางการพยาบาล และการวินิจฉัยอาการของผู้ป่วยจะช่วยให้พยาบาลสามารถตัดสินใจทางคลินิกได้รวดเร็วแม่นยำขึ้น และสามารถให้กิจกรรมการพยาบาลแก่ผู้ป่วยได้อย่างมีมาตรฐานครอบคลุมตรงตามปัญหา และความต้องการของผู้ป่วยช่วยพยาบาลในการจัดลำดับความสำคัญของปัญหาและสามารถประเมินผลการพยาบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดงานที่ซ้ำซ้อนทำให้พยาบาลมีเวลาในการดูแลผู้ป่วยมากขึ้น การดูแลมีคุณภาพ ผู้ป่วยหายเร็วขึ้น ลดค่าใช้จ่าย และลดระยะเวลา ในการพักรักษาตัวในโรงพยาบาลผู้ป่วยเกิดความพึงพอใจในด้านการสอนผู้ป่วย ระบบสารสนเทศจะช่วยให้ผู้ป่วยได้มองเห็น และเข้าใจได้มากยิ่งขึ้น

ในประเทศไทย สมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทย กองการพยาบาลกระทรวงสาธารณสุขได้จัดทำโครงการพัฒนาระบบการจำแนกข้อวินิจฉัยและ การบำบัดทางการพยาบาล เป็น 2 ระยะ คือ

ระยะที่ 1 การพัฒนาระบบการจำแนกข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล ซึ่งดำเนินการในปี 2541-2542 โดยมีกิจกรรมดังนี้

1.แปลและเรียบเรียงระบบการจำแนกข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลจาก Alpha version ของ International Classification for Nursing Practice, ICNP ฉบับภาษาอังกฤษของสภาการพยาบาลระหว่างประเทศ ให้เป็นภาษาไทย โดยได้เชิญผู้เชี่ยวชาญในวิชาชีพการพยาบาลจำนวน 24 คน เข้าร่วมแปลและเรียบเรียง ซึ่งได้มีการวิเคราะห์และจัดการทดสอบความตรงของเนื้อหาในเดือนกันยายน-ตุลาคม 2541

2. มีการประชุม Nursing Classification Development: The International Classification for Nursing Practice,(ICNP) ของ Assistant Professor โดย Amy Coenen ซึ่งเป็นผู้ประสานงานโครงการ International Classification for Nursing Practice, (ICNP), International Council for Nurses, Geneva, Switzerland. ในการประชุม First National Forum on Nursing Informatics เรื่อง &quit;The Essence and Development of Nursing Informatics&quit; ที่จัดโดยคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ WHO ณ โรงแรมรอยัลริเวอร์ กรุงเทพมหานคร เพื่อให้สมาชิกพยาบาลได้รู้จักและเข้าใจความหมาย ความเป็นมา การพัฒนา ตลอดจนแนวโน้ม ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตของระบบจำแนกข้อวินิจฉัยการพยาบาลและการบำบัดทางการพยาบาลและมีการทำประชาพิจารณ์ โดยผู้ทรงคุณวุฒิและ ผู้มีประสบการณ์ในการปฏิบัติการพยาบาลจำนวน 150 คนในเดือนกุมภาพันธ์ 2542 และกลางปีพ.ศ. 2542

ระยะที่ 2 การพัฒนาระบบการจำแนกการบำบัดทางการพยาบาล ซึ่งดำเนินการในปลายปี 2542-2544

1.สมาคมพยาบาลร่วมกับกองการพยาบาลและชมรมพยาบาลสารสนเทศแห่งประเทศไทยได้จัดประชุมวิชาการพยาบาลสารสนเทศแห่งชาติครั้งที่ 2 เรื่อง การจำแนกการปฏิบัติการพยาบาล ICNP ในเดือนสิงหาคม 2543เพื่อแนะนำโปรแกรมICNPที่กองการพยาบาลได้พัฒนาขึ้นซึ่งจะมีโรงพยาบาล นำร่องที่จะทดลอง ใช้โปรแกรม คือโรงพยาบาลพิจิตร จังหวัดพิจิตรและโรงพยาบาลพระปกเกล้า จังหวัดจันทบุรี รวมทั้งการบรรยายในการเตรียมการรองรับการนำICNP มาใช้ ส่วนโรงพยาบาลอื่นๆนั้นทางกองการพยาบาลขอให้ผู้ที่รับผิดชอบงานสารสนเทศทางการพยาบาลศึกษาโปรแกรมICNPจาก website WWW.icn.ch/icnp.htm   รวมทั้งเตรียมความพร้อมของผู้บริหารและผู้ปฏิบัติการพยาบาล ในด้านความรู้และทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ ความรู้เรื่อง ICNP รณรงค์การใช้กระบวนการพยาบาล ตลอดจนผู้บริหารทางการพยาบาลประสานงานในการจัดเตรียมเครื่องคอมพิวเตอร์

2. กองการพยาบาลจะเป็นแกนนำในการวิเคราะห์ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลที่พบบ่อย 10อันดับแรกและจะจัดประชุมเชิงปฏิบัติการสำหรับผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้ปฏิบัติงาน เพื่อพัฒนามาตรฐาน การดูแลตามข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลที่พบบ่อย10 อันดับแรกตามICNP หลังจากนั้นจะทดลองใช้มาตรฐานการดูแล ปรับปรุงแก้ไขบูรณาการ เนื้อหา รวมทั้งเผยแพร่มาตรฐานต่อไป

จากโครงการทั้ง 2 ระยะข้างต้นจะทำให้มีระบบสารสนเทศทางด้านปฏิบัติการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพและใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง

สาระสำคัญของการการจำแนกการปฏิบัติการพยาบาล

วัตถุประสงค์ ของการจัดทำระบบการจำแนกการปฏิบัติการพยาบาล 

(International Classification for Nursing Practice, ICNP)

1. สร้างภาษาสากลที่ใช้ร่วมกันในการอภิปรายการปฏิบัติการพยาบาลเพื่อปรับปรุงการติดต่อสื่อสาร

2. อธิบายถึงการบำบัดทางการพยาบาลที่กระทำให้ผู้ป่วย/ประชาชนในสถานที่ต่างๆทั้งในและนอกสถานบริการสุขภาพ

3. เพื่อเปรียบเทียบข้อมูลทางการพยาบาลระหว่างกลุ่มผู้ป่วย/ผู้ใช้บริการหรือระหว่างสถานที่ที่ที่ให้บริการหรือระหว่างช่วงเวลาที่ต่างกัน

4. เพื่อการจัดโครงการให้การบำบัดทางการพยาบาลและจัดสรรทรัพยากร แหล่งประโยชน์ทั้งจำนวนบุคลากรและงบประมาณตามความต้องการ การวินิจฉัย และการบำบัดทางการพยาบาล

5. เพื่อกระตุ้นการวิจัยทางการพยาบาล โดยเชื่อมโยงกับระบบสารสนเทศ

6. เป็นข้อมูลด้านการปฏิบัติการพยาบาล เพื่อการกำหนดนโยบายเกี่ยวกับสุขภาพ

7. เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการพยาบาล

เอกสารอ้างอิง

http://moodle.isle.ac.nz/mod/book/tool/print/index.php?id=6323

http://www.med.cmu.ac.th/hospital/nis/icnp/progressicnp.html

โดย : นางสาวชุดาภา  สมบุตร   รหัสนักศึกษา : 57122230012